Prąd w gniazdku i ciepło w kaloryferze zaczynają się daleko od domu: w bloku elektrowni, na farmie wiatrowej, w stacji transformatorowej, w liniach przesyłowych i kilometrach rurociągów. Ktoś musi te obiekty zbudować — wylać fundament pod turbinę, postawić słupy, poprowadzić trasę sieci ciepłowniczej, zmontować kocioł i przeprowadzić rozruch. Inżynier budownictwa tej specjalności łączy wiedzę budowlaną z energetyczną: projektuje, kieruje budową i dba, by instalacja po uruchomieniu działała bezpiecznie przez lata.
Kiedy wieczorem w całym mieście zapalają się światła, włączają się czajniki i ładowarki, zapotrzebowanie na prąd rośnie w ciągu kilku minut. Żeby napięcie w gniazdku pozostało stabilne, ktoś musiał wcześniej zaprojektować linie i stacje, ustawić zabezpieczenia i zaplanować, skąd popłynie energia. Inżynier elektroenergetyk zajmuje się tym, jak prąd jest wytwarzany, przesyłany i rozdzielany – od elektrowni i farm wiatrowych, przez linie wysokiego napięcia, po rozdzielnię w fabryce czy szpitalu. To praca, w której precyzja i szacunek dla zasad bezpieczeństwa liczą się bardziej niż cokolwiek innego.
Nad torami wisi plątanina przewodów, której pasażer zwykle nie zauważa — dopóki pociąg nie stanie, bo zabrakło napięcia. Sieć trakcyjna i zasilające ją podstacje to krwiobieg zelektryfikowanej kolei, a także tramwajów i metra. Inżynier elektroenergetyk kolejowy projektuje te układy, kieruje ich budową i nadzoruje eksploatację. Dba, by przewód jezdny był napięty i ułożony tak, żeby pantograf płynnie się po nim ślizgał, a podstacja dostarczyła energię nawet wtedy, gdy kilka pociągów naraz rusza ze stacji.
Włączasz światło, winda rusza, tramwaj płynnie przyspiesza, a pralka sama dobiera obroty bębna. Za każdym z tych drobnych cudów stoi ktoś, kto zaprojektował silnik, instalację albo układ zasilania i policzył, czy przewody wytrzymają obciążenie. Inżynier elektryk zajmuje się energią elektryczną w praktyce: projektuje instalacje w budynkach, dobiera maszyny i napędy dla fabryk, konstruuje urządzenia i pilnuje, żeby wszystko działało bezpiecznie. To jeden z najbardziej uniwersalnych zawodów technicznych, bo elektryka jest dosłownie wszędzie – od domu jednorodzinnego po elektrownię.
Butelka przesuwa się po taśmie, czujnik ją wykrywa, zawór dozuje napój, nakrętka wkręca się sama, a kamera odrzuca egzemplarz z krzywą etykietą. Wszystko trwa ułamek sekundy i powtarza się tysiące razy na godzinę. Ktoś musiał dobrać silniki i czujniki, zaprojektować szafę sterowniczą i napisać program, który mówi maszynie, co ma robić – i jak zachować się, gdy coś pójdzie nie tak. Inżynier elektryk automatyk stoi na styku elektrotechniki i programowania: łączy kable, napędy i elektronikę z logiką sterowania, dzięki której fabryki, oczyszczalnie i magazyny pracują same.
Prąd w gniazdku i ciepło w kaloryferze wydają się czymś oczywistym — dopóki nie zabraknie ich w mroźny wieczór. To, że działają, zawdzięczamy między innymi inżynierom energetyki. Projektują sieci, stacje i instalacje, nadzorują budowę elektrowni i ciepłowni, planują przeglądy i remonty, analizują awarie i szukają sposobów, by marnować mniej energii. Pracują na styku elektrotechniki, mechaniki i informatyki, a coraz częściej także odnawialnych źródeł, magazynów energii i inteligentnego sterowania siecią.
Drzwi do serwerowni otwierają się tylko po przyłożeniu karty i podaniu kodu, czujka dymu w magazynie w kilka sekund uruchamia alarm, a kamera na parkingu wyraźnie widzi także w nocy. Żeby takie zabezpieczenia działały, ktoś musiał przeanalizować zagrożenia, dobrać urządzenia, zaprojektować ich połączenie i dopilnować montażu. Tym właśnie zajmuje się inżynier systemów zabezpieczeń technicznych osób i mienia. Projektuje i wdraża systemy alarmowe, kontroli dostępu, monitoringu wizyjnego i sygnalizacji pożaru, a potem dba o ich sprawność.
Wchodzisz do biura i po godzinie bolą Cię oczy. Idziesz wieczorem przez park, w którym latarnie oślepiają, a między nimi zieje ciemność. W obu przypadkach ktoś źle zaplanował światło. Inżynier techniki świetlnej dba o to, żeby było odwrotnie: dobiera oprawy, liczy natężenie i równomierność oświetlenia, projektuje zasilanie i sterowanie, a przy tym pilnuje norm i zużycia energii. Pracuje na styku elektrotechniki, fizyki i architektury — od hal magazynowych, przez szkoły i szpitale, po iluminację zabytkowych fasad i mostów.
Panele na dachu domu, wiatraki na horyzoncie, biogazownia za wsią — energetyka odnawialna to już codzienny krajobraz. Mało kto wie jednak, ile pracy kryje się za jedną instalacją: pomiary wiatru i nasłonecznienia, dobór urządzeń, obliczenia, uzgodnienia z operatorem sieci, z gminą i właścicielami gruntów, a potem lata monitorowania i serwisu. Inżynier urządzeń i systemów energetyki odnawialnej projektuje, uruchamia i nadzoruje instalacje czerpiące energię ze słońca, wiatru, wody, ziemi i biomasy. To zawód na styku elektrotechniki, mechaniki, ochrony środowiska i zarządzania projektami.
Pociąg jedzie sto sześćdziesiąt kilometrów na godzinę, a maszynista widzi przed sobą zielone światło. Ufa mu bez wahania i ma rację, bo za tym jednym sygnałem stoi cały łańcuch urządzeń: czujniki wykrywające zajętość toru, zwrotnice z kontrolą położenia i logika, która nie pozwoli podać sygnału zezwalającego, jeśli coś jest nie tak. Inżynier urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym projektuje, uruchamia, sprawdza i utrzymuje te systemy. To praca na styku automatyki, elektroniki i kolei, w której pomyłka po prostu nie wchodzi w grę.
Na hali produkcyjnej nagle zapada cisza. Taśma stoi, operatorzy rozkładają ręce, a kierownik zmiany liczy, ile kosztuje każda minuta przestoju. W takiej chwili wszyscy patrzą na jedną osobę – inżyniera utrzymania ruchu. Musi szybko przywrócić maszyny do pracy, ale jeszcze ważniejsze jest to, co robi na co dzień: planuje przeglądy, analizuje przyczyny awarii i wprowadza zmiany, dzięki którym takie chwile zdarzają się coraz rzadziej. To zawód dla ludzi, którzy lubią maszyny, myślą przyczynowo i nie paraliżuje ich presja.
Na lądzie, gdy psuje się instalacja, dzwoni się po serwis. Na środku oceanu serwisu nie ma – jest oficer automatyk okrętowy. To on dba o to, by prąd z generatorów płynął bez przerwy, automatyka siłowni pilnowała silnika, a radar i łączność działały wtedy, gdy są najbardziej potrzebne. Zna się na elektryce, elektronice i sterownikach, a do tego potrafi zaplanować części zamienne na wiele tygodni rejsu. To praca dla inżynierów, którzy lubią technikę i nie boją się życia z dala od lądu.
Inżynierka wymyśliła nowy sposób chłodzenia baterii, a mała firma kosmetyczna chce, by nikt nie skopiował jej nazwy i opakowania. Obie potrzebują kogoś, kto rozumie zarówno technikę, jak i prawo. Rzecznik patentowy pomaga chronić wynalazki, znaki towarowe i wzory przemysłowe: ocenia, czy pomysł jest naprawdę nowy, pisze zgłoszenia patentowe, prowadzi sprawy przed urzędami i reprezentuje klientów w sporach o naruszenia. To zawód dla osób, które lubią zrozumieć, jak coś działa, i potrafią opisać to tak precyzyjnie, że każde słowo ma znaczenie prawne.
⇑Dalsze studia
Procent absolwentów, którzy mieli doświadczenie studiowania po uzyskaniu dyplomu:
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| % absolwentów |
|---|
| absolwenci z roku 2016 | 41,4% |
|---|
| absolwenci z roku 2017 | 38,5% |
|---|
| absolwenci z roku 2018 | 29,6% |
|---|
| absolwenci z roku 2019 | 40,0% |
|---|
| absolwenci z roku 2020 | 30,0% |
|---|
| absolwenci z roku 2021 | 53,8% |
|---|
| absolwenci z roku 2023 | 33,3% |
|---|
Uwzględnione są zarówno przypadki kontynuowania studiów rozpoczętych przed uzyskaniem dyplomu, jak i studiów podjętych po dyplomie.
Dalsze studia po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent absolwentów z lat 2014-2024, którzy kontynuowali studia po uzyskaniu dyplomu
Procent absolwentów, którzy po uzyskaniu dyplomu podjęli i ukończyli studia II stopnia
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| podjęli studia II stopnia | ukończyli studia II stopnia |
|---|
| absolwenci z roku 2016 | | 31,0% |
|---|
| absolwenci z roku 2017 | | 30,8% |
|---|
| absolwenci z roku 2018 | | 14,8% |
|---|
| absolwenci z roku 2019 | | 26,7% |
|---|
| absolwenci z roku 2020 | | 20,0% |
|---|
| absolwenci z roku 2021 | | 38,5% |
|---|
| absolwenci z roku 2023 | | 14,3% |
|---|
⇑Ryzyko bezrobocia
Ryzyko bezrobocia absolwentów po uzyskaniu dyplomu
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| abs.
2023 | abs.
2021 | abs.
2020 | abs.
2019 | abs.
2018 | abs.
2017 | abs.
2016 |
|---|
| w I roku | 1,6% | 3,2% | 15,8% | 6,7% | 8,3% | 11,2% | 9,2% |
|---|
| w II roku | 0,8% | 0,0% | 16,7% | 7,2% | 6,8% | 8,3% | 1,7% |
|---|
| w III roku | | 0,0% | 10,8% | 1,1% | 0,9% | 5,4% | 4,0% |
|---|
| w IV roku | | 0,0% | 10,0% | 1,1% | 1,2% | 3,8% | 3,2% |
|---|
| w V roku | | | 0,0% | 0,6% | 3,1% | 3,2% | 0,9% |
|---|
Ryzyko bezrobocia w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: ryzyko bezrobocia dla absolwentów z lat 2014-2024 w pierwszym roku po uzyskaniu dyplomu
Ryzyko bezrobocia dla absolwentów z 2020 roku
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: ryzyko bezrobocia dla absolwentów z roku 2020 w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku po uzyskaniu dyplomu
Względny wskaźnik bezrobocia absolwentów po uzyskaniu dyplomu
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| abs.
2023 | abs.
2021 | abs.
2020 | abs.
2019 | abs.
2018 | abs.
2017 | abs.
2016 |
|---|
| w I roku | 0,21 | 0,29 | 1,51 | 0,77 | 0,97 | 1,04 | 0,86 |
|---|
| w II roku | 0,14 | 0,00 | 1,56 | 0,87 | 0,74 | 0,71 | 0,17 |
|---|
| w III roku | | 0,00 | 1,18 | 0,20 | 0,07 | 0,54 | 0,34 |
|---|
| w IV roku | | 0,00 | 1,18 | 0,07 | 0,09 | 0,33 | 0,35 |
|---|
| w V roku | | | 0,00 | 0,07 | 0,24 | 0,34 | 0,07 |
|---|
Dla każdego absolwenta wyznacza się proporcję indywidualnego ryzyka bezrobocia do średniej stopy rejestrowanego bezrobocia w jego powiatach zamieszkania w okresie objętym badaniem. Wartość wskaźnika jest równa średniej tych proporcji.
Wartości poniżej 1 oznaczają niższe przeciętnie ryzyko bezrobocia absolwentów niż w ich powiatach zamieszkania, zaś wartości powyżej 1 oznaczają wyższe ryzyko.
Względny wskaźnik bezrobocia w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: względny wskaźnik bezrobocia dla absolwentów z lat 2014-2024 w pierwszym roku po uzyskaniu dyplomu
Względny wskaźnik bezrobocia dla absolwentów z 2020 roku
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: względny wskaźnik bezrobocia dla absolwentów z roku 2020 w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku po uzyskaniu dyplomu
⇑Praca
Średni czas poszukiwania pierwszej pracy po uzyskaniu dyplomu (w miesiącach)
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| jakakolwiek praca | umowa o pracę |
|---|
| absolwenci z roku 2016 | 6,74 | 6,00 |
|---|
| absolwenci z roku 2017 | 5,77 | 9,00 |
|---|
| absolwenci z roku 2018 | 4,28 | 5,62 |
|---|
| absolwenci z roku 2019 | 0,93 | 2,33 |
|---|
| absolwenci z roku 2020 | 4,40 | 9,70 |
|---|
| absolwenci z roku 2021 | 0,54 | 0,64 |
|---|
| absolwenci z roku 2023 | 0,84 | 0,25 |
|---|
Liczba miesięcy na znalezienie pierwszej jakiejkolwiek pracy
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: średnia liczba miesięcy pomiędzy miesiącem uzyskania dyplomu a miesiącem podjęcia pierwszej jakiejkolwiek pracy po dyplomie. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Liczba miesięcy na znalezienie pierwszej pracy na umowę o pracę
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: średnia liczba miesięcy pomiędzy miesiącem uzyskania dyplomu a miesiącem podjęcia pierwszej pracy po dyplomie na umowę o pracę. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Procent absolwentów, którzy pracowali w pierwszym roku po uzyskaniu dyplomu
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| jakakolwiek praca | umowa o pracę | samozatrudnienie |
|---|
| abs. z roku 2016 | 79,3% | 75,9% | 6,9% |
|---|
| abs. z roku 2017 | 84,6% | 76,9% | 7,7% |
|---|
| abs. z roku 2018 | 81,5% | 74,1% | 3,7% |
|---|
| abs. z roku 2019 | 100,0% | 93,3% | 0,0% |
|---|
| abs. z roku 2020 | 80,0% | 80,0% | 0,0% |
|---|
| abs. z roku 2021 | 100,0% | 84,6% | 23,1% |
|---|
| abs. z roku 2023 | 90,5% | 76,2% | 9,5% |
|---|
Wartości te pokazują, za jaką część absolwentów w badanym okresie wpłynęła składka z tytułu pracy: jakiejkolwiek, na umowę o pracę oraz samozatrudnienia.
Jakakolwiek praca w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent absolwentów z lat 2014-2024, którzy podjęli jakąkolwiek pracę w pierwszym roku po dyplomie.
Praca na umowę o pracę w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent absolwentów z lat 2014-2024, którzy pracowali na umowę o pracę w pierwszym roku po dyplomie.
Praca w I roku po dyplomie w ramach samozatrudnienia
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent absolwentów z lat 2014-2024, którzy pracowali na zasadzie samozatrudnienia w pierwszym roku po dyplomie.
Czas pracy, jako procent miesięcy przepracowanych przez absolwentów w pierwszym roku po dyplomie
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| abs.
2023 | abs.
2021 | abs.
2020 | abs.
2019 | abs.
2018 | abs.
2017 | abs.
2016 |
|---|
| jakakolwiek praca | 81,7% | 96,8% | 53,3% | 91,1% | 65,4% | 66,0% | 67,5% |
|---|
| umowa o pracę | 70,2% | 78,2% | 51,7% | 87,8% | 59,3% | 60,9% | 65,5% |
|---|
| samozatrudnienie | 7,9% | 23,1% | 0,0% | 0,0% | 1,2% | 4,5% | 3,7% |
|---|
Jest to średni procent miesięcy przepracowanych przez absolwentów: w jakiejkolwiek formie, na umowę o pracę oraz w ramach samozatrudnienia. Wartości te informują o długotrwałości pracy.
Czas pracy w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent miesięcy przepracowanych w jakiejkolwiek formie w pierwszym roku po dyplomie. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Czas pracy w I roku po dyplomie na umowę o pracę
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent miesięcy przepracowanych na umowę o pracę w pierwszym roku po dyplomie. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Czas pracy w I roku po dyplomie w ramach samozatrudnienia
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: procent miesięcy przepracowanych w ramach samozatrudnienia w pierwszym roku po dyplomie. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
⇑Wynagrodzenie
Średnie miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł po uzyskaniu dyplomu
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| absolwenci
2023 | absolwenci
2021 | absolwenci
2020 | absolwenci
2019 | absolwenci
2018 | absolwenci
2017 | absolwenci
2016 |
|---|
| w I roku | 7 348 zł | 4 061 zł | 3 639 zł | 5 201 zł | 3 883 zł | 3 582 zł | 3 978 zł |
|---|
| w II roku | 8 980 zł | 5 558 zł | 3 808 zł | 6 001 zł | 4 898 zł | 4 126 zł | 5 040 zł |
|---|
| w III roku | | 6 902 zł | 5 832 zł | 7 576 zł | 5 477 zł | 5 270 zł | 4 650 zł |
|---|
| w IV roku | | 7 893 zł | 7 097 zł | 7 965 zł | 6 041 zł | 5 895 zł | 5 281 zł |
|---|
| w V roku | | | 8 666 zł | 9 409 zł | 7 641 zł | 6 995 zł | 6 159 zł |
|---|
Dla każdego absolwenta wyznaczane są łączne zarobki ze wszystkich form zatrudnienia uzyskane w badanym okresie. Suma ta dzielona jest przez liczbę miesięcy, w których absolwent był zatrudniony. Pomijani są absolwenci, którzy w badanym okresie w ogóle nie mieli zatrudnienia.
Wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: średnie miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w I roku po uzyskaniu dyplomu. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Wynagrodzenie absolwentów z 2020 roku ze wszystkich źródeł
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: średnie miesięczne wynagrodzenie ze wszystkich źródeł w kolejnych latach po uzyskaniu dyplomu. Dotyczy absolwentów z 2020 roku.
Średnie miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę po uzyskaniu dyplomu
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| absolwenci
2023 | absolwenci
2021 | absolwenci
2020 | absolwenci
2019 | absolwenci
2018 | absolwenci
2017 | absolwenci
2016 |
|---|
| w I roku | 8 211 zł | 4 147 zł | 3 472 zł | 5 410 zł | 4 033 zł | 3 734 zł | 3 979 zł |
|---|
| w II roku | 9 916 zł | 5 766 zł | 4 849 zł | 5 781 zł | 5 081 zł | 4 804 zł | 5 028 zł |
|---|
| w III roku | | 6 902 zł | 6 209 zł | 7 523 zł | 5 469 zł | 5 524 zł | 4 763 zł |
|---|
| w IV roku | | 7 893 zł | 7 097 zł | 7 965 zł | 6 041 zł | 6 130 zł | 5 456 zł |
|---|
| w V roku | | | 8 666 zł | 9 409 zł | 7 627 zł | 7 021 zł | 6 103 zł |
|---|
Dla każdego absolwenta wyznaczane są łączne zarobki z tytułu umów o pracę uzyskane w badanym okresie. Suma ta dzielona jest przez liczbę miesięcy, w których absolwent był zatrudniony na umowę o pracę.
Pomijani są absolwenci, którzy w badanym okresie nie byli zatrudnieni na umowę o pracę.
Wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: średnie miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w I roku po uzyskaniu dyplomu. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Wynagrodzenie absolwentów z 2020 roku z umowy o pracę
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: średnie miesięczne wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę w kolejnych latach po uzyskaniu dyplomu. Dotyczy absolwentów z 2020 roku.
Względny wskaźnik zarobków absolwentów po uzyskaniu dyplomu
dla kierunku Elektrotechnika - PANS Chełm, studia I stopnia
| abs.
2023 | abs.
2021 | abs.
2020 | abs.
2019 | abs.
2018 | abs.
2017 | abs.
2016 |
|---|
| w I roku | 0,89 | 0,71 | 0,78 | 1,09 | 0,91 | 0,86 | 0,97 |
|---|
| w II roku | 1,00 | 0,86 | 0,74 | 1,16 | 1,09 | 0,95 | 1,22 |
|---|
| w III roku | | 0,93 | 1,01 | 1,32 | 1,13 | 1,13 | 1,04 |
|---|
| w IV roku | | 0,97 | 1,05 | 1,23 | 1,12 | 1,15 | 1,12 |
|---|
| w V roku | | | 1,13 | 1,27 | 1,26 | 1,25 | 1,23 |
|---|
Dla każdego absolwenta wyznacza się proporcję jego średnich zarobków do średnich zarobków w jego powiatach zamieszkania w okresie objętym badaniem. Wartości powyżej 1 oznaczają, że przeciętnie absolwenci zarabiają powyżej średniej w ich powiatach zamieszkania, zaś wartości poniżej 1 oznaczają wynagrodzenie poniżej średniej.
Absolwenci po studiach są zazwyczaj na początku swojej kariery zawodowej, stąd wskaźnik ten często przyjmuje wartości poniżej 1.
Względny wskaźnik zarobków w I roku po dyplomie
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: względny wskaźnik zarobków absolwentów w I roku po uzyskaniu dyplomu. Dotyczy absolwentów z lat 2014-2024.
Względny wskaźnik zarobków absolwentów z 2020 roku
PANS Chełm, Elektrotechnika (Ist.)
wykres: względny wskaźnik zarobków absolwentów w kolejnych latach po uzyskaniu dyplomu. Dotyczy absolwentów z 2020 roku.
